Kubizm, ekspresjonizm i awangarda
Historia sztuki określa je jako wyraz tego samego fermentu i procesu poszukiwań, który cechował sztukę europejską w pierwszym ćwierćwieczu XX stulecia. Łączyła je zdecydowana chęć przezwyciężenia tradycji, wyłamania się spod jej sugestii. Nigdy jeszcze w dziejach sztuki dążenia do bezwzględnej oryginalności, nowości, przeciwstawienia się wszystkiemu, co niosła sztuka epok poprzednich, nie było równie gwałtowne i nie spowodowało takiego przewrotu w zakresie stawianych sobie przez sztukę celów i stosowanych przez nią środków wyrazu. Trzeba jednak podkreślić, że owo dążenie do zerwania z tradycją pojawiało się równocześnie z rosnącą świadomością jej znaczenia o czym historia sztuki wspomina. Jedną bowiem z konsekwencji rozwoju wiedzy i techniki była coraz powszechniejsza znajomość osiągnięć artystycznych minionych wieków. Rozpowszechniały tę wiedzę: książka, film, radio, reprodukcje, płyty, rozwój muzealnictwa i turystyki. Toteż niezależnie od skrajnych dążeń nowatorskich, charakteryzujących tzw. awangardę artystyczną, trwało nadal oddziaływanie prądów i stylów dawniejszych. Jedną z cech nie mniej znamiennych dla sztuki XX wieku aniżeli jej dążenia awangardowe, były coraz częstsze, świadome nawroty do stylów poprzednich epok. Z kolei historia sztuki realizm i naturalizm traktuje w nowym wieku jako ewoluujące pojęcia, niekiedy występowały w twórczości poszczególnych artystów jako elementy różnych stylów i konwencji.
